Tập trung và Phân quyền

Định nghĩa

Tập trung và Phân quyền là một khái niệm mô tả mức độ mà quyền ra quyết định được tập trung tại một điểm duy nhất trong tổ chức (cấp cao nhất) hay được san sẻ, đẩy xuống cho các nhà quản lý cấp dưới và nhân viên.

Đây là một phổ (spectrum), không có tổ chức nào là hoàn toàn tập trung hoặc hoàn toàn phân quyền.

1. Tập trung (Centralization / Tập quyền):

   • Mô tả: Quyền ra quyết định (đặc biệt là các quyết định quan trọng) được tập trung chủ yếu ở các nhà quản lý cấp cao nhất (ví dụ: CEO, Ban Giám đốc).
   • Phù hợp khi: Môi trường ổn định, cần sự nhất quán, quyết định có rủi ro cao.
   • Ưu điểm: Thống nhất, kiểm soát chặt chẽ, tránh lạm quyền.

2. Phân quyền (Decentralization):

   • Mô tả: Quyền ra quyết định được ủy quyền, san sẻ cho các cấp quản lý thấp hơn (gần với vấn đề hơn).
   • Phù hợp khi: Môi trường phức tạp, thay đổi nhanh, cần linh hoạt.
   • Ưu điểm: Ra quyết định nhanh hơn, tăng động lực và sự gắn kết (liên quan đến Trao quyền (Empowerment)), nhà quản lý cấp cao được giảm tải.

Xu hướng hiện đại là tăng cường phân quyền để tổ chức linh hoạt hơn.