Phòng ban hóa (Departmentalization)

Định nghĩa

Phòng ban hóa là một yếu tố then chốt trong thiết kế Cơ cấu Tổ chức. Đây là quá trình nhóm các công việc đã được chuyên môn hóa lại với nhau thành các bộ phận (departments) một cách logic.

Sau khi chia nhỏ công việc (Chuyên môn hóa Công việc), phòng ban hóa sẽ nhóm chúng lại để dễ dàng phối hợp.

5 Cách Phòng ban hóa Phổ biến

1. Theo Chức năng (Functional):

   • Mô tả: Nhóm các công việc theo chuyên môn hoặc chức năng. Đây là cách phổ biến nhất.
   • Ví dụ: Phòng Marketing, Phòng Tài chính, Phòng Nhân sự.
   • Cơ cấu: Tạo ra Cơ cấu Chức năng.

2. Theo Sản phẩm (Product):

   • Mô tả: Nhóm các công việc theo từng dòng sản phẩm hoặc dịch vụ.
   • Ví dụ: Tập đoàn P&G có các Khối (Division) như: Chăm sóc Tóc (Pantene, H&S), Chăm sóc Vải (Tide, Downy), Chăm sóc Em bé (Pampers).
   • Cơ cấu: Tạo ra Cơ cấu Theo sản phẩm (Cơ cấu Phân chia - Divisional).

3. Theo Địa lý (Geographical):

   • Mô tả: Nhóm các công việc theo khu vực địa lý hoặc lãnh thổ.
   • Ví dụ: Giám đốc Khu vực Bắc Mỹ, Giám đốc Vùng châu Á - Thái Bình Dương, Quản lý Tỉnh A.
   • Cơ cấu: Tạo ra Cơ cấu Theo địa lý (Cơ cấu Phân chia).

4. Theo Quy trình (Process):

   • Mô tả: Nhóm các công việc theo dòng chảy của quy trình sản xuất hoặc dịch vụ.
   • Ví dụ: Trong nhà máy: Phòng Cắt $\to$ Phòng Lắp ráp $\to$ Phòng Sơn $\to$ Phòng Kiểm tra.

5. Theo Khách hàng (Customer):

   • Mô tả: Nhóm các công việc dựa trên các nhóm khách hàng mục tiêu cụ thể có nhu cầu khác nhau.
   • Ví dụ: Ngân hàng chia ra: Khối Khách hàng Cá nhân, Khối Khách hàng Doanh nghiệp, Khối Khách hàng Ưu tiên.

Các tổ chức lớn thường kết hợp nhiều hình thức, ví dụ như Cơ cấu Ma trận.