Mô hình Ra quyết định Hợp lý

Định nghĩa

Mô hình Ra quyết định Hợp lý (Rational Model) là một mô hình chuẩn tắc (prescriptive), mô tả cách thức mà các cá nhân nên hành xử để tối đa hóa (maximize) kết quả khi ra quyết định.

Đây là mô hình lý tưởng, dựa trên các giả định của kinh tế học cổ điển, cho rằng nhà quản trị là những người “hợp lý” tuyệt đối.

Các Giả định Cốt lõi (Phi thực tế)

Mô hình này hoạt động dựa trên các giả định:

1. Vấn đề Rõ ràng: Vấn đề được xác định rõ ràng, không mơ hồ.
2. Đầy đủ Thông tin: Nhà quản trị có thể thu thập tất cả thông tin về tất cả các phương án và hậu quả của chúng.
3. Ưu tiên Rõ ràng: Các tiêu chí và trọng số để đánh giá là rõ ràng, không đổi.
4. Không giới hạn: Không bị giới hạn về thời gian hay chi phí để phân tích.
5. Lựa chọn Tối ưu: Nhà quản trị sẽ luôn chọn phương án mang lại giá trị kinh tế cao nhất (tối ưu).

So sánh với Thực tế

• Mô hình Hợp lý: Tìm giải pháp Tối ưu (Optimal).
• Thực tế (Lý tính Giới hạn (Bounded Rationality)): Tìm giải pháp Đủ tốt (Satisficing).

Mặc dù phi thực tế, mô hình này vẫn hữu ích vì nó cung cấp một quy trình (như 8 bước trong file Ra Quyết định) làm chuẩn mực để các nhà quản trị cố gắng tuân theo.