Phân loại Sản phẩm & Dịch vụ

1. Định nghĩa

Sản phẩm và dịch vụ có thể được phân loại dựa trên thói quen mua hàng của người tiêu dùng. Việc phân loại này rất quan trọng vì nó quyết định trực tiếp đến các chiến lược Marketing Mix (4P) (đặc biệt là Giá cả và Phân phối).

Chúng ta chia thành 2 nhóm lớn: Sản phẩm Tiêu dùng (B2C) và Sản phẩm Công nghiệp (B2B).

2. Phân loại Sản phẩm Tiêu dùng (B2C)

Đây là cách phân loại phổ biến nhất, dựa trên nỗ lực và tần suất mua hàng của khách hàng.

a. Hàng hóa Tiện lợi (Convenience Goods)

• Mô tả: Các sản phẩm và dịch vụ mà khách hàng mua thường xuyên, ngay lập tức, và ít nỗ lực so sánh nhất.
• Hành vi: Mua theo thói quen, mức độ tham gia (involvement) thấp.
• Chiến lược 4P:
  • Giá: Thấp.
  • Phân phối: Rộng rãi (Intensive) (phải có mặt ở mọi nơi).
  • Chiêu thị: Quảng cáo đại chúng (mass advertising) để duy trì nhận diện (TOMA).
• Ví dụ: Kẹo cao su, báo chí, nước ngọt (Coca-Cola), xà phòng.

b. Hàng hóa Mua sắm (Shopping Goods)

• Mô tả: Các sản phẩm mà khách hàng ít mua hơn, và họ dành nhiều thời gian, nỗ lực để thu thập thông tin và so sánh (về giá cả, chất lượng, kiểu dáng).
• Hành vi: Tham gia cao hơn, so sánh các lựa chọn.
• Chiến lược 4P:
  • Giá: Cao hơn hàng tiện lợi.
  • Phân phối: Chọn lọc (Selective) (chỉ bán ở một số cửa hàng, đại lý ủy quyền).
  • Chiêu thị: Cần nhân viên bán hàng hỗ trợ, quảng cáo thuyết phục.
• Ví dụ: Quần áo thời trang, TV, đồ nội thất, vé máy bay.

c. Hàng hóa Đặc dụng (Specialty Goods)

• Mô tả: Các sản phẩm có đặc điểm độc đáo hoặc thương hiệu mạnh mẽ mà một nhóm khách hàng sẵn sàng nỗ lực đặc biệt để tìm mua.
• Hành vi: Lòng trung thành thương hiệu rất cao, không chấp nhận sản phẩm thay thế.
• Chiến lược 4P:
  • Giá: Rất cao (Prestige Pricing).
  • Phân phối: Độc quyền (Exclusive) (chỉ 1 hoặc vài nhà phân phối duy nhất).
  • Chiêu thị: Tập trung vào xây dựng hình ảnh (PR), không cần quảng cáo rầm rộ.
• Ví dụ: Xe hơi sang (Mercedes, Rolls-Royce), đồng hồ xa xỉ (Rolex), thiết bị nhiếp ảnh cao cấp.

d. Hàng hóa Không được tìm mua (Unsought Goods)

• Mô tả: Các sản phẩm mà người tiêu dùng không biết đến (new innovations) hoặc biết nhưng không chủ động nghĩ đến việc mua (regular unsought).
• Hành vi: Không có nhu cầu chủ động.
• Chiến lược 4P:
  • Giá: Đa dạng.
  • Phân phối: Đa dạng.
  • Chiêu thị: Cực kỳ quan trọng. Yêu cầu Bán hàng Cá nhân và I P O - Quảng cáo (Advertising) rất mạnh mẽ để thuyết phục.
• Ví dụ: Bảo hiểm nhân thọ, dịch vụ tang lễ, pin dự phòng (trước khi nó trở nên phổ biến).