Ma trận BCG (Kinh Doanh)

Định nghĩa

Ma trận BCG (Boston Consulting Group) là một mô hình hoạch định chiến lược cấp công ty, được sử dụng để phân tích và quản lý danh mục các Đơn vị Kinh doanh Chiến lược (SBU) hoặc sản phẩm của công ty.

Mô hình này giúp công ty quyết định nên phân bổ nguồn lực (tiền mặt) vào đâu, nên thu hoạch từ đâu, và nên loại bỏ SBU/sản phẩm nào.

2 Trục của Ma trận

Ma trận BCG là một biểu đồ 2x2:

1. Trục tung (Y): Tốc độ Tăng trưởng Thị trường (Market Growth Rate):
   • Đo lường: Mức độ hấp dẫn của ngành (Cao hay Thấp).
2. Trục hoành (X): Thị phần Tương đối (Relative Market Share):
   • Đo lường: Sức mạnh của SBU so với đối thủ cạnh tranh lớn nhất (Cao hay Thấp).

4 Ô của Ma trận

1. Stars (Ngôi sao): (Tăng trưởng Cao, Thị phần Cao)

   • Mô tả: Dẫn đầu trong ngành đang tăng trưởng nhanh. Cần đầu tư rất nhiều tiền mặt để duy trì tăng trưởng và chống cạnh tranh.
   • Chiến lược: Xây dựng (Build). Đầu tư mạnh để giữ vị thế.

2. Cash Cows (Bò Sữa): (Tăng trưởng Thấp, Thị phần Cao)

   • Mô tả: Dẫn đầu trong ngành bão hòa (tăng trưởng chậm). Tạo ra nhiều tiền mặt hơn mức cần thiết để duy trì.
   • Chiến lược: Giữ (Hold) hoặc Thu hoạch (Harvest). “Vắt sữa” để lấy tiền đầu tư cho Stars và Question Marks.

3. Question Marks (?) (Dấu hỏi): (Tăng trưởng Cao, Thị phần Thấp)

   • Mô tả: Hoạt động trong ngành hấp dẫn nhưng thị phần yếu. Cần rất nhiều tiền để tăng thị phần (để trở thành Star), nhưng không chắc thành công.
   • Chiến lược: Xây dựng (Build) (nếu tin vào tiềm năng) hoặc Thoái vốn (Divest) (nếu không).

4. Dogs (Chó mực): (Tăng trưởng Thấp, Thị phần Thấp)

   • Mô tả: Hoạt động trong ngành bão hòa và vị thế yếu. Thường chỉ hòa vốn hoặc lỗ.
   • Chiến lược: Thu hoạch (Harvest) (cắt giảm chi phí) hoặc Thoái vốn (Divest) / Loại bỏ (Liquidate).