Văn hóa Doanh nghiệp
Định nghĩa
Văn hóa Doanh nghiệp (Organizational Culture) là hệ thống các giá trị, niềm tin, giả định và chuẩn mực hành vi được chia sẻ (thường là ngầm định) bởi các thành viên trong một tổ chức.
Nó là “cá tính” của tổ chức, là “cách thức mọi việc thực sự được thực hiện ở đây” (the way we do things around here). Văn hóa ảnh hưởng đến cách mọi người suy nghĩ, hành động và tương tác với nhau và với bên ngoài.
Tầm quan trọng
Văn hóa doanh nghiệp (VHDN) mạnh và tích cực có thể:
- Tạo ra Lợi thế cạnh tranh bền vững (rất khó bắt chước).
- Thu hút và Giữ chân nhân tài (Talent Retention).
- Cải thiện hiệu suất và sự Gắn kết Nhân viên (Employee Engagement).
- Hướng dẫn hành vi khi không có quy trình hoặc giám sát.
“Văn hóa ăn chiến lược vào bữa sáng” (Culture eats strategy for breakfast) - Peter Drucker.
Mô hình Tảng băng trôi (Edgar Schein)
Edgar Schein mô tả VHDN qua 3 cấp độ:
-
Cấp độ 1: Cấu trúc Hữu hình (Artifacts):
- Mô tả: Những gì có thể nhìn thấy, nghe thấy, cảm nhận được (phần nổi của tảng băng).
- Ví dụ: Kiến trúc văn phòng, đồng phục, logo, slogan, cách xưng hô (anh/em, Mr./Ms.), các nghi lễ, câu chuyện.
-
Cấp độ 2: Giá trị được Tuyên bố (Espoused Values):
- Mô tả: Các giá trị, nguyên tắc, chiến lược mà công ty tuyên bố là quan trọng.
- Ví dụ: Giá trị cốt lõi (Core Values) (Chính trực, Sáng tạo, Khách hàng là trung tâm), Sứ mệnh (Mission).
-
Cấp độ 3: Các Giả định Ngầm (Basic Underlying Assumptions):
- Mô tả: Các niềm tin, nhận thức ngầm định, ăn sâu (phần chìm của tảng băng). Đây là cốt lõi thực sự của văn hóa.
- Ví dụ: “Sếp luôn đúng”, “Thất bại là không thể chấp nhận được”, hoặc ngược lại “Thử nghiệm nhanh và thất bại nhanh là tốt”.
- Khi Cấp 1, 2 và 3 mâu thuẫn, Cấp 3 (ngầm định) luôn chiến thắng.