Mô hình PESO (Paid, Earned, Shared, Owned)

Mô hình PESO

1. Định nghĩa

Mô hình PESO (Paid - Earned - Shared - Owned) là một framework được phát triển bởi Gini Dietrich, dùng để phân loại và tích hợp các loại hình media (kênh truyền thông) trong các chiến dịch truyền thông marketing, đặc biệt là trong Digital Marketing (Tiếp thị Kỹ thuật số) và Quan hệ Công chúng (Public Relations - PR) hiện đại.

Mô hình này giúp các marketer có cái nhìn tổng thể và đảm bảo các kênh hỗ trợ lẫn nhau (tương tự như Truyền thông Marketing Tích hợp (IMC)) thay vì hoạt động riêng rẽ.

2. Bốn Thành phần của PESO

a. Paid Media (Truyền thông Trả phí)

• Định nghĩa: Bất kỳ kênh truyền thông nào bạn phải trả tiền để nội dung của mình được xuất hiện.
• Mục tiêu: Mở rộng phạm vi tiếp cận (reach) nhanh chóng, nhắm mục tiêu chính xác.
• Ví dụ:
  • Quảng cáo Google (PPC), Facebook Ads, TikTok Ads.
  • Bài đăng của người ảnh hưởng (Influencer Marketing - khi có trả phí).
  • Tài trợ bài viết (Sponsored content).

b. Earned Media (Truyền thông Kiếm được)

• Định nghĩa: Là sự lan truyền, đề cập, hoặc đưa tin về thương hiệu của bạn từ một bên thứ ba (báo chí, khách hàng, KOLs) mà bạn không phải trả tiền (hoặc “kiếm được” thông qua nỗ lực PR).
• Mục tiêu: Xây dựng uy tín, độ tin cậy (credibility) và lòng tin (trust).
• Ví dụ:
  • Các bài báo PR (Media mentions).
  • Các bài đánh giá (reviews) tự nhiên của khách hàng.
  • Các bài phỏng vấn, backlink từ các trang uy tín.
  • KOLs tự nguyện nói tốt về sản phẩm.

c. Shared Media (Truyền thông Chia sẻ)

• Định nghĩa: Là các nội dung được chia sẻ, tương tác trên các nền tảng mạng xã hội. Đây là kênh mà bạn “vay mượn” nền tảng của bên khác (Facebook, TikTok, LinkedIn…).
• Mục tiêu: Xây dựng cộng đồng, tương tác hai chiều, và thúc đẩy lan truyền (viral).
• Ví dụ:
  • Các trang mạng xã hội của thương hiệu (Facebook Page, TikTok channel).
  • Nội dung do người dùng tạo (User-Generated Content - UGC).
  • Lượt like, share, comment, retweet.

d. Owned Media (Truyền thông Sở hữu)

• Định nghĩa: Là các kênh và nội dung mà thương hiệu toàn quyền sở hữu và kiểm soát.
• Mục tiêu: Xây dựng tài sản (asset) kỹ thuật số dài hạn, nuôi dưỡng khách hàng tiềm năng (lead nurturing).
• Ví dụ:
  • Website, Blog của công ty.
  • Email Newsletter (Danh sách email).
  • Các ứng dụng (Apps) di động của riêng bạn.
  • Ebooks, Whitepapers.

3. Tích hợp Mô hình PESO

Sức mạnh của mô hình không nằm ở 4 kênh riêng lẻ, mà ở sự giao thoa của chúng. Một chiến dịch Digital Marketing hiệu quả sẽ kết hợp cả 4 loại:

• Ví dụ: Dùng Paid Media (Facebook Ads) để quảng bá một nội dung trên Owned Media (Blog post), nội dung này có giá trị cao nên được Shared Media (người dùng chia sẻ) và cuối cùng được Earned Media (một tờ báo mạng) nhắc đến.